کد خبر : 321
تاریخ انتشار : شنبه 12 فروردین 1402 - 10:20
-

آرزو بسیا

ذکر خنجر؛ نمایش هنری رایج بین ترکمن‌ها

ذکر خنجر؛ نمایش هنری رایج بین ترکمن‌ها
در میان رقص‌ها و آوازهای مردم ترکمن، مشهورترین و ریشه‌دارترین رقص، رقص «ذکر خنجر» است که فلسفه­‌ی آن ریشه در اعتقادات قومی، فرهنگی و مذهبی مردم منطقه دارد و از گذشته‌‌ دور به یادگار مانده است.

در میان رقص‌ها و آوازهای مردم ترکمن، مشهورترین و ریشه‌دارترین رقص، رقص «ذکر خنجر» است که فلسفه­‌ی آن ریشه در اعتقادات قومی، فرهنگی و مذهبی مردم منطقه دارد و از گذشته‌‌ دور به یادگار مانده است.

به گزارش جرجان خبر، ذکر خنجر، آئینی مفهومی و معنوی است که در مواقع خاص برای شکرگزاری و دوری از مصیبت برگزار می‌شده.

غالبا این رقص برای مصونیت از وقوع بلایای طبیعی، بیماری‌ یا به هنگام مراسم شادی و در مواقعی نیز که ترکمن‌های کوچ‌رو زمین‌های حاصلخیز برای دام خود پیدا می‌کردند با حضور همه افراد قبیله همراه دعاهای شکرانه اجرا می‌شد.

در زمان جنگ‌ها دعاها کاملا حماسی بود و با حرکت‌های متهورانه قبل از اعزام جنگجویان به میدان مبارزه و یا قبل از انجام عملیات شکار جهت نیروبخشی و ایجاد روحیه در سربازان اجرا می­‌شد که امروزه گرفتن خنجر به دست غزل‌خوان گروه، نمادی از آن دوران به شمار می­‌رود.

در اجرای این هنر رزمی، نمایشی، نیایشی از لحاظ تعداد مجریان، محدودیتی وجود ندارد ولی معمولا از ۵ تا ۱۱ نفر تجاوز نمی‌کند.

یکی از مجریان، وظیفه رهبری و غزلخوانی گروه را بر عهده دارد، رهبر گروه و مجریان جامه‌ای بلند و قرمز می‌پوشند که جامه سنتی ترکمن‌هاست (دون) و خنجری بر کمر می‌بندند.

وقتی گروه نمایشی در مقابل مردم قرار گرفت، رهبر گروه غزلی عارفانه را با صدایی گرم، شمرده و آهنگین می‌خواند، این اجرا را (دور ما غزل) غزل آغازین نام نهاده‌اند.

در این دور، همگی، دست‌های خود را در حالت نیایش به سوی آسمان بلند می‌کنند آنگاه در بخشی از غزل و با اشاره رهبر گروه از ته گلو «هووه» می‌گویند که در حقیقت همان «یاهو» گفتن است.

در مرحله بعد و با اشاره رهبر گروه، این هووه گوها با زدن یک پا بر زمین، هماهنگ با رهبر گروه، عقب و جلو می‌روند و به تدریج آهنگ عقب و جلو رفتن را سریع‌تر می‌کنند.

این حرکات، با خشن‌تر کردن تن صدا همراه است. با این مرحله را (اچ دیپیم) سه ضربه پا می‌نامند در این مرحله، مجریان از حالت تقابل به حالت چرخش در می‌آیند و در طی سه گام به مرکز دایره می‌رسند، آنگاه که این حرکات چند بار تکرار شد، رهبر گروه، لفظ خنجر را بر زبان می‌آورد و گروه در مرکز دایره خنجرهای خود را در بالای سر به هم می‌رسانند که نشانه یکی شدن همه قبایل و طوایف ترکمن است، یعنی رسیدن از کثرت به وحدت.

برچسب ها : ،

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.